ALES Bilgiler ve Rehberlik

ALES nedir ?
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), -eski adıyla LES (Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı)- her yıl Kasım ve Nisan aylarında, ÖSYM tarafından yapılan bir sınavdır.

Tezli veya Tezsiz Yüksek Lisans (Pedagojik Formasyon) yapmak isteyen herkes ALES'e girmek zorundadır. Üniversitelerin yüksek lisansa öğrenci alımları da değişiklik göstermektedir. Örneğin bazı üniversiteler değerlendirme yaparken ALES puanının öğrenci alımlarındaki ağırlığını %50, bazıları ise %100 olarak belirlemektedir. Diğer etkenler ise diploma notu ve -varsa- mülakattır. Yani ALES tek başına bir etken değildir.

Sınav Matematik ve Türkçe testlerinden oluşmaktadır. Sınav süresi 3 saat (180 dakika) olup, her bölümden 80 soru sorulmaktadır. Önce Matematik testi verilir ve 1,5 saat (90 dakika) sonra cevap kağıtları toplanır. Ara verilmeden Türkçe testi verilir ve sınav süresinin sonuna kadar uygulanır. Değerlendirme 100 puan üzerindendir.

Sınav soruları genelde kolay görünüp -ki gerçekten kolaydır- çok zaman alır. Özellikle Matematik bölümünde mantığa dayalı soru sayısı bir hayli fazladır. Sözel bölümde de 10-15 arası mantık soruları sorulmaktadır. Bu sınavda en önemli olan şey zamana karşı yarıştır. Çünkü sorulara tekrar geri dönebilme imkanınız çok azdır. Bir soru 3-4 farklı şekilde sorulabilmektedir.

ALES'in önemi nedir?
Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacının karşılanması amacıyla, lisansüstü öğrenimi görmek üzere yurt dışına gönderilecek adayların seçiminde de ALES sonuçları kullanılmaktadır. Bu yolla yurt dışında lisansüstü öğrenim görmek isteyen adayların bu sınava girmeleri zorunludur. Mecburi hizmet yükümlülüğü olmaksızın, kendi imkanlarıyla yurt dışında lisansüstü öğrenim göreceklerin bu sınava girme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Ayrıca bazı kamu kurum ve kuruluşları, yurt dışında lisansüstü öğrenim görecek öğrencilere burs verirken ALES sonuçlarından yararlanmaktadırlar. Yurt dışındaki öğretim kurumları lisansüstü öğrenim görmek üzere kendilerine başvuran adaylardan ülkemizde yapılmış bir sınavın sonuçlarını da istedikleri takdirde, adaylar bu sınavın sonuç belgelerini bu kurumlara verebileceklerdir.

ALES sınavı ne zaman yapılır?
ALES, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde, Nisan ve Kasım aylarında olmak üzere yılda iki kez yapılır. Sınavlar her zaman Pazar günü yapılır.

ALES'e kimler başvurabilir?
Durumları aşağıdaki bentlerden birine uyanlar ALES'e başvurabilirler.
- Sınav tarihinden itibaren bir yıl içinde herhangi bir lisans programından mezun olabilecek durumda bulunanlar
Lisans programını bitirmiş olanlar
Yüksek lisans (master) öğrenimini sürdürmekte olanlar
Yüksek lisans (master) diplomasına sahip olanlar
Doktora öğrenimini sürdürmekte olanlar
Doktora diplomasına sahip olanlar

Yukarıdaki koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, sınava alınmış olsalar bile bu durumdan doğabilecek hiçbir haktan yararlandırılmazlar.

ALES sonuçları ne kadar süre için geçerlidir?
ALES sonuçları, sınav tarihinden itibaren iki yılık bir süre için geçerlidir.

ALES'e birden fazla kez girdim. Hangi puanım geçerli sayılacak?
Birden fazla kez ALES'e girmiş olanlar geçerlilik süresi içerisinde istedikleri sınav sonucunu kullanabilirler. En son girilen ALES puanını kullanma zorunluluğunuz yoktur. Geçerlilik süresi içerisinde en yüksek puana sahip olan ALES sonucu kullanılabilir.

ALES'e nasıl başvurabilirim?
ALES'e katılmak isteyen adaylardan, Türkiye'deki üniversitelerde bir lisans programından mezun olabilecek durumda bulunanlar kendi üniversitelerinden, mezun durumda bulunanlar istedikleri üniversiteden, KKTC'de oturanlar ise ALES kılavuzunda adresi belirtilen ÖSYM Temsilciliğinden; kılavuz ve başvurma belgesinden oluşan başvuru evrakını, ücret karşılığında ilan edilen tarihler arasında alabilir.

Adaylar, kılavuzda belirtilen kurallara uygun olarak doldurdukları Başvurma Belgesi ile sınav ücretinin ilgili hesaba yatırıldığını gösteren Banka Dekontunu; (mezun olmayanlar kendi üniversitelerine, mezun olanlar ise istedikleri üniversiteye) onaylatarak teslim etmelidir.

Başvurma Belgeleri teslim edilirken başvuru Hizmeti Ücreti de adaylar tarafından ödenir. Başvurular şahsen yapılır. Başvuru sırasında adayların, Başvurma Belgesindeki kimlik bilgilerinin onaylanabilmesi için, fotoğraflı ve soğuk damga ile onaylı kimlik belgelerini (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport) yanlarında bulundurmaları gerekmektedir.

Sınava girilecek bina ve salonu gösteren Sınava Giriş ve Kimlik Belgesi, sınavdan önce adayların adreslerine gönderilir.

Sınava girişte bulunması gerekenler nelerdir?
ALES Sınava Giriş ve Kimlik Belgesi: Belgede, adayın kimlik bilgileri, fotoğrafı ile sınava gireceği merkez, sınav tarihi ve saati, sınava girilecek bina ve salon yazılı olacaktır.

* Fotoğraflı ve Onaylı Özel Kimlik Belgesi: Sınava girebilmek için Sınava Giriş ve Kimlik Belgesinden başka, adayın kimliğini gösteren fotoğraflı ve soğuk damga ile onaylı bir belge (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport) gerekmektedir.

* Bir Fotoğraf: Sınavda görevliler, adayı kolaylıkla tanıtabilecek bir fotoğraf isteyebilirler. Bu amaçla, her adayın yanında kendini açık bir şekilde tanıtan bir fotoğraf bulundurması gereklidir. Her aday bu fotoğrafın arkasına mutlaka T.C. Kimlik Numarasını, adını ve soyadını yazmalıdır.

* ALES Sınava Giriş ve Kimlik Belgesinin aslı ile özel kimlik belgesini yanında bulundurmayan bir aday, gerekçesi ne olursa olsun sınava alınmayacak; sınava alınsa bile sınavı geçersiz sayılacaktır. Adayların sınav binasına cep telefonuyla girmeleri kesinlikle yasaktır.

* Aday başı açık ve kılık kıyafeti ilgili mevzuata uygun bir şekilde gelmemişse sınava alınmayacaktır. Başı örtülü adaylar sınava alınsa bile sınavları geçersiz sayılacaktır.

Sınava girerken yukarıda sözü edilen belgelerin yanı sıra şu araç ve gereçlerin de bulundurulması gerekir: en az iki adet koyu siyah ve yumuşak kurşun kalem (mümkünse 2B; değilse B veya HB), yumuşak, leke bırakmayan kaliteli bir silgi ve kalemtıraş.

Sınava Giriş ve Kimlik belgem hala elime ulaşmadı? Ne yapmalıyım?
Sınava başvuran adaylardan Sınava Giriş ve Kimlik Belgesi eline geçmeyenler, kılavuzda ilan edilen tarihten itibaren sınavın yapılacağı merkezlerdeki ÖSYM Sınav Merkezi Yöneticiliklerine başvurarak bu belgelerini 3,00 YTL ödeyerek çıkartabilirler.

Sınava Giriş ve Kimlik belgemde fotoğrafım hatalı. Ne yapmalıyım?
Sınava Giriş ve Kimlik Belgesindeki fotoğraflarında sorun olan adayların bu sorunlarını ÖSYM'ye başvurmak suretiyle çözmeleri gerekir. Sorununu bizzat ÖSYM'ye gelerek çözmek isteyen adaylar, sınava girecekleri merkeze geri dönmek zorunda olduklarını göz önünde tutmalı, bu konudaki başvurularını erken tarihlerde yapmalıdırlar.

Sınav sonucumun tekrar incelenmesini istiyorum. Ne yapmalıyım?
Sınav sonuçlarının incelenmesini isteyen adaylar, Sınav Sonuç Belgelerinin gönderildiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde, kılavuz ekindeki "Genel Amaçlı Dilekçe Örneği" veya fotokopisi ile ÖSYM'ye başvurabilirler. Süre hesabında ÖSYM Genel Evrak Biriminin adayın dilekçesi üzerine bastığı tarih damgası ve numara esas alınır. Bu adayların inceleme masrafları karşılığı, ÖSYM'nin T.C. Ziraat Bankası Güvenevler-Ankara Şubesindeki 6032068–5001 numaralı hesabına 5,00 YTL yatırmaları ve bu ücreti yatırdıklarını gösteren Banka Dekontunun fotokopisini dilekçelerine eklemeleri gerekir. Sınav evrakı ÖSYM'de sınav tarihinden itibaren 100 takvim günü saklandıktan sonra imha edilir.

Engelliyim / Sağlık sorunum var. Ne yapmalıyım?
Engelli olan veya sağlık sorunu bulunan adaylar, bu durumlarını gösteren bir üniversite veya devlet hastanesinden alacakları sağlık kurulu raporunu, Başvurma Belgesine eklemek zorundadırlar. Okuyamayacak derecede görme engelli olan adaylara karmaşık şekillere dayalı sorular sorulmaz, bu adaylar ile ellerini kullanamayan adaylara okuyucu / işaretleyici verilir.

Puanlar nasıl hesaplanıyor?
Adayların her testteki sorulara verdikleri doğru ve yanlış cevaplar ayrı ayrı toplanacak, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak ham puanlar elde edilecektir. Her test için ham puanların ortalaması ve standart sapması ayrı ayrı hesaplanarak adayların ham puanları, ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlara dönüştürülecektir. Böylece her aday için Sayısal-1, Sayısal-2 ve Sözel Standart Puanlar (SP) hesaplanacaktır. Bu standart puanlar kullanılarak her aday için sayısal ağırlıklı, sözel ağırlıklı ve eşit ağırlıklı olmak üzere 3 ağırlıklı puan (AP) hesaplanacaktır.

                   Sayısal-1 SP       Sayısal-2 SP         Sözel SP

Sayısal AP       0,3                       0,4                       0,3

Sözel AP         0,2                       0,1                       0,7

Eşit AP           0,25                     0,25                     0,5

Yatırdığım sınav ücretinin iadesini istiyorum. Ne yapmam gerekir?
Kılavuzda da belirtildiği gibi ücret iadesi yapılamamaktadır. Adaylardan alınan başvurma belgeleri ile başvuru ve sınav ücretleri gelecek dönemlere devredilemez.

Sınav sonucu nasıl bildiriliyor?
Sınav sonuçları, adayların adreslerine Türkçe ve İngilizce hazırlanmış olan bir sınav sonuç belgesiyle gönderilecektir. Bu belgede adayların sınavın her iki bölümüne ait doğru ve yanlış cevap sayıları, ALES Puanları ve bu puanlara göre başarı sıraları yer alacaktır.